السيد محمد حسين الطهراني

42

معاد شناسى (فارسى)

و اين دليل بر آنست كه فقط خداوند حقّ است و او مردگان را زنده مىكند و او بر هر چيز قدرت دارد و تواناست ؛ و دليل بر آنست كه ساعت قيامت فرا ميرسد و شكّى در آن نيست و خداوند آنان را كه در قبرها خوابيده‌اند بر مىانگيزاند . » البتّه معناى اين آيه شريفه و دو حديث گذشته اين نيست كه بارانى كه از آسمان مىبارد و به سبب آن مردگان حيات ميگيرند مانند همين بارانى است كه ما مشاهده مىكنيم و بواسطهء آن زمين سر سبز و خرّم ميگردد . اطلاق اسم باران بر افاضهء حيات بر مردگان از باب تمثيل است بلكه اين از باب تمثيل است ؛ يعنى : همان طورى كه اين باران از آسمان كه مىآيد ، زمين را زنده مىكند ، زمينِ در حال افسردگى و جمود و سردى را ، كه اگر كسى از سابقهء طراوت درختها و ريزش آبشارها و سر سبزى بستانهايش خبر نداشت ، اصلًا گمان نمىكرد و باور نمىنمود كه اين زمين دوباره زنده شود و اين درختهاى كهن كه به صورت كُنده‌هاى هيزم در آمده و در ميان بيابان ، لخت و عريان و بدون اثر و خاصيّت قرار گرفته‌اند دوباره سبز و خرّم گردند و يك دنيا از اثر و حركت و خاصيّت و بهجت تقديم افراد بشر نمايند ، ولى مىبينيم خداوند بارانى از آسمان ميفرستد و موجب زندگى و حيات و دميدن روح نوينى در شريانهاى زمين ميگردد ؛ همينطور يك بارانى داريم كه موجب حيات مردگان مىشود ؛ اين نسبت به خود ، آن نسبت به خود . در اين باران پروردگار عظيم الشّأن اين اثر را قرار داده است كه